|
Hoewel bijna iedereen het al weet zal ik voor de zekerheid nog even uitleggen hoe het zit met de oorsprong van de zin 'Eekhoorntje op lange weg':
Simon Carmiggelt werd soms 's nachts wakker en had dan [volgens hem] een briljant idee voor een verhaaltje. Daar moet ik morgen iets mee doen! dacht hij dan enthousiast en ging weer verder met slapen, maar als hij 's ochtends wakker werd was hij de inval [natuurlijk] weer vergeten. Daarom zorgde hij er voor dat er in het vervolg altijd een blocnote en een pen op het nachtkastje klaarlagen voor het geval dat.
Toen hij enige tijd later weer s'nachts ontwaakte met een Gouden Vondst in het hoofd schreef hij deze snel op en sliep tevreden weer in. De volgende ochtend pakte hij nieuwsgierig de blocnote en trof daarin slechts een enkel kort zinnetje aan: 'Eekhoorntje op lange weg'. Sindsdien geldt dit zinnetje als een voorbeeld van een taalkundige uiting zonder betekenis, een zin zonder inhoud. En daar wil ik het nu even over hebben, want ik ben niet zo overtuigd van die betekenisloosheid. Want ga maar na: er is sprake van een weg, en niet zomaar een weg, het is een lànge weg. Denk aan de laatste single van de Beatles, het melancholieke 'The long and winding road'. Ze hadden die ook 'The winding road' kunnen noemen maar dat was toch niet helemaal hetzelfde geweest. En dan het eekhoorntje. Een eekhoorntje leeft in het bos, in de bomen, maar soms ook op de begane grond waar het nootjes verzamelt die hij begraaft of juist weer opgraaft al naar gelang het seizoen [wintervoorraad]. Hij doet ook aan andere dingen, zoals voortplanting, maar wegen aanleggen doet hij niet want die heeft ie niet nodig [alleen mensen hebben wegen nodig wat zij opvatten als een bewijs van hun superioriteit ten opzichte van dieren]. Maar goed, het eekhoorntje bevindt zich dus 'op de lange weg', maar wat moet hij daar? Nootjes groeien er niet en een gat graven in asfalt om er een wintervoorraad in aan te leggen lukt niet zonder Zwaar Gereedschap.
Kortom, het eekhoorntje bevindt zich op een plek waar het helemaal niets te zoeken heeft. Maar als hij er niets te zoeken heeft, wat doet ie er dan? Is hij verdwaald, heeft hij te veel overrijpe bosbessen [alcohol] genuttigd, of is hij, bijvoorbeeld door het overlijden van 1 of meerdere dierbaren, van verdriet tijdelijk niet goed in het hoofd geworden? Tja, we weten het niet want we kunnen niet in zijn hoofdje kijken, maar helemaal in orde is de situatie toch niet, zoveel is toch wel duidelijk. Daar komt bij dat van het beeld van een levend wezen op een lange weg [in mijn ogen] de suggestie uitgaat dat dat wezen die weg ook af moet leggen. Wat ik eigenlijk wil zeggen is dat is dat ik denk dat Simon Carmiggelt zich een beetje verdwaald, moedeloos en niet op zijn plek voelde en besefte dat deze toestand noodgedwongen nog wel een tijdje zou moeten voortduren, en dat zijn onderbewuste dit vertaald heeft in het beeld van een eekhoorntje op een lange weg. Dat het dus uitdrukking geeft aan een bepaalde gemoedstoestand. En dat het befaamde zinnetje dus wel degelijk inhoud en betekenis heeft voor wie het wil zien. Nu zullen er zeker mensen zijn die deze interpretatie van de hand wijzen en afdoen als willekeurig natte vingerwerk, maar deze personen kunnen wat mij betreft de pot op.
Een andere keer kan ik het misschien hebben over een zinsnede uit de bijbel die gewag maakt van een monster met 7 koppen en 11 horens. Of 9 koppen en 13 hoorns. Hoe dan ook: het klopt niet qua verdeling van het aantal hoorns over de diverse koppen.
|
